Doğumdan sonraki dönem, süt veriminin yükseldiği dönem ve laktasyonun ilerleyen aşamalarında hayvanın enerji, protein, lif, mineral ve diğer besin maddelerine olan ihtiyacı değişir.
Bu nedenle süt sığırlarında yemleme programı, hayvanın bulunduğu üretim dönemine göre düzenlenir.
Erken Laktasyon Dönemi
Doğumdan sonraki ilk dönemde süt üretimi hızla yükselir.
Ancak hayvanın yem tüketimi aynı hızda artmayabilir. Bu nedenle enerji ihtiyacı ile yem tüketimi arasında bir dengesizlik oluşabilir.
Bu dönemde rasyonun enerji yoğunluğu, protein kalitesi ve yeterli lif içermesi önem taşır.
Amaç, yüksek süt üretimini desteklerken hayvanın sağlığını ve rumen fonksiyonlarını da koruyacak dengeli bir rasyon oluşturmaktır.
Pik Laktasyon Dönemi
Süt veriminin en yüksek seviyelere ulaştığı dönem pik laktasyon olarak değerlendirilir.
Bu aşamada hayvanın enerji ve besin maddesi ihtiyacı yüksektir.
Rasyonda:
- Enerji
- Protein
- Sindirilebilir besin maddeleri
- Etkin lif
- Mineral ve vitaminler
arasındaki denge önem kazanır.
Bioyem süt ineği yem programında pik laktasyon dönemine yönelik yemler bu yüksek üretim döneminin ihtiyaçları dikkate alınarak hazırlanır.
Orta Laktasyon Dönemi
Laktasyon ilerledikçe süt verimi genellikle azalmaya başlar ve hayvanın yem tüketimi ile enerji dengesi farklılaşır.
Bu dönemde rasyonun enerji ve protein yoğunluğu yeniden değerlendirilir.
Amaç, hayvanın mevcut süt verimini desteklerken gereğinden fazla besin maddesi verilmesini önlemek ve rasyonun ekonomik şekilde yönetilmesini sağlamaktır.
İleri Laktasyon Dönemi
Laktasyonun ilerleyen dönemlerinde süt üretimi daha düşük seviyelere iner.
Bu aşamada hayvanın besin madde ihtiyacı erken ve pik laktasyon dönemlerine göre farklıdır.
Rasyonun enerji ve protein düzeyi hayvanın üretim seviyesine göre yeniden düzenlenebilir. Aynı zamanda bir sonraki laktasyona hazırlanma süreci de dikkate alınır.
Neden Tek Bir Süt Yemi Kullanılmaz?
Bir süt ineğinin doğumdan hemen sonraki besin madde ihtiyacı ile laktasyonun son dönemindeki ihtiyacı aynı değildir.
Bu nedenle bütün laktasyon boyunca aynı yem formülasyonunun kullanılması her hayvan ve her üretim dönemi için uygun olmayabilir.
Yem programının hayvanın üretim dönemine göre değiştirilmesi, rasyonun daha doğru şekilde yönetilmesine yardımcı olur.
Yem Seçiminde Sadece Protein Oranı Yeterli midir?
Hayır.
Süt yemi değerlendirilirken ham protein oranının yanında enerji yoğunluğu, protein kalitesi, lif, nişasta, mineral ve vitamin düzeyleri gibi birçok parametre birlikte değerlendirilir.
Ayrıca kullanılan kaba yemlerin özellikleri de toplam rasyonun değerini doğrudan etkiler.
Bu nedenle fabrika yemi tek başına değil, toplam rasyonun bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
Organik Süt Sığırı Yemleri
Organik süt sığırı yemlerinde hayvanın besin ihtiyaçlarının karşılanmasına ek olarak kullanılan yem hammaddelerinin ve üretim sürecinin ilgili organik üretim kurallarına uygun olması gerekir.
Bu nedenle organik yem seçiminde hem besin değerleri hem de kullanılan hammaddelerin organik statüsü dikkate alınmalıdır.
Bioyem Süt İneği Yem Programı
Bioyem süt ineği yemlerinde temel olarak laktasyon dönemine göre farklı besleme grupları kullanılır:
- Pik Laktasyon: 0–100 gün
- Orta Laktasyon: 101–200 gün
- İleri Laktasyon: 201. gün ve sonrası
Bu dönemler, hayvanın gerçek süt verimi, kaba yem kalitesi, canlı ağırlığı ve işletmenin genel rasyon programıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Özet
Süt ineklerinde yemleme, yalnızca hayvana uygun bir yem seçmekten ibaret değildir.
Hayvanın laktasyon dönemi, süt verimi, kaba yem kalitesi ve toplam rasyonun besin dengesi birlikte değerlendirilmelidir.
Erken, pik, orta ve ileri laktasyon dönemlerinde değişen ihtiyaçlara uygun yem programı, süt sığırı beslemesinin temel unsurlarından biridir.